ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པའི་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་ཐུང་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར།

西藏自治区新词术语藏文翻译规范委员会规范术语公报总第 102 期 བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་ཡིག་ཐ་སྙད་བཀས་བཅད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཐ་སྙད་བཀས་བཅད་སྤྱི་བསྒྲགས་འདོན་ཐེངས་༡༠༢པ། 新 型 冠 状 病 毒 肺 炎 疫 情 相 关 术 语 和 短 语 汉 藏 对 照 ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པའི་གློ་ཚད་རིམས་ནད་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་ཐུང་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར།

རྩོམ་པ་པོ།   དུས་ཚོད།   2020-02-23   རྩོམ་ཁུངས།    བོད་ལྗོངས་ཐ་སྙིད་བཀས་བཅད་ཨུ་ལྷན།

一、疫病名称གཅིག ནད་ཡམས་ཀྱི་མིང་།

新型冠状病毒肺炎

(新冠肺炎)ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པའི་གློ་ཚད།

(ཏོག་གསར་གློ་ཚད)

病毒性肺炎ནད་དུག་གློ་ཚད།

不明原因肺炎ནད་རྐྱེན་མི་གསལ་བའི་གློ་ཚད།

严重急性呼吸综合征(非典)དོས་དྲག་ཆེ་བའི་དབུགས་ལམ་འདུས་ནད།(དམིགས་བསལ་གློ་ཚད)

严重急性呼吸道感染དོས་དྲག་ཆེ་བའི་དབུགས་ལམ་གྱི་འགོས་ནད།

急性呼吸窘迫综合征དོས་དྲག་དབུགས་བསྡམས(འགག)འདུས་ནད།

中东呼吸综合征དབུས་ཤར་གྱི་དབུགས་ལམ་འདུས་ནད།

呼吸道疾病(呼吸系统疾病)དབུགས་ལམ་ནད་གཞི(དབུགས་ལམ་མ་ལག་གི་ནད་གཞི)

二、传染防控གཉིས། འགོས་ཁྱབ་འགོག་ཟོན།

国际关注的突发公共卫生事件རྒྱལ་སྤྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི(ཐོལ་བྱུང་)སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དོན་རྐྱེན།

乙类传染病འགོ་ནད་ཁ་པའི་རིགས།

人传人མི་ནས་མི་ལ་འགོ་བ།

人际传播མིའི་དབར་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བ།(ན་ཚའི་རིགས)

行走的传染源འཁྱེར་འགྲོའི་འགོ་ཁུངས། འགྲོ་སྐྱོད་འགོ་ཁུངས།

潜伏期གབ་ཡུན།

无症状的潜伏期ནད་རྟགས་མེད་པའི་གབ་ཡུན།

特定传染病དམིགས་བསལ་འགོས་ནད།

病毒携带者ནད་དུག་ཡོད་མཁན།

无症状携带者ནད་རྟགས་མེད་པའི་ནད་དུག་ཡོད་མཁན།

超级传播者འགོས་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེ་བཟོ་མཁན།

飞沫传播མཆིལ་ཟེགས་ནས་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བ།

接触传播 ཐུག་རེག་བྱས་ནས་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བ།

气溶胶传播 རླངས་རྡུལ་ནས་འགོས་འགྲོ་བ(གནས་སྐབས)

阻断传播途径འགོས་ལམ་འགོག་པ།

基础性疾病གཞི་ནད(རྨང་གཞིའི་ནད་གཞི)

病毒的蔓延ནད་དུག་མཆེད་པ། ནད་དུག་ཁྱབ་པ།

隐性感染མངོན་མེད་འགོས་ཁྱབ།

外源性感染ཕྱི་འགོས( ཕྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགོས་པ)

密切接触者འབྲེལ་ཐུག(འབྲེལ་འདྲིས)དམ་ཟབ་ཡོད་མཁན།

追踪密切接触者འབྲེལ་ཐུག(འབྲེལ་འདྲིས)དམ་ཟབ་ཡོད་མཁན་རྩད་འདེད(འཚོལ་འདེད)བྱེད་པ།

传染途径འགོས་ལམ།

传播方式འགོས་སྟངས།

宿主(ནད་དུག) རྟེན་གནས(རྟེན་ཡུལ)

中间宿主བར་བརྒྱུད་རྟེན་གནས(རྟེན་ཡུལ)

易感人群འགོས་སླ་བའི་མི་ཚོགས།

医院内感染སྨན་ཁང་ནང་ནས་འགོས་པ།

职业暴露ལས་རིགས་ཕྱིར་མངོན།

控制疫情蔓延ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་ཚོད་འཛིན།

轻中重危症ནད་གཞི་ཡང་འབྲིང་ལྕི་ཉེན་བཞི།

确诊病例གཏན་འཁེལ་ནད་པ། གཏན་འཁེལ་ནད་དཔེ།

疑似病例དོགས་ཡོད་ནད་པ། དོགས་ཡོད་ནད་དཔེ།

散在病例གྲམ་གནས་ནད་པ(ནད་དཔེ) ཁ་ཐོར་ནད་པ(ནད་དཔེ)

输入型病例ཕྱི་ཡོང་(ཕྱི་འགོས)ནད་པ། འགོས་དང་པོའི་ནད་པ།

二代病例འགོས་གཉིས་པའི་ནད་པ།

假阳性གདགས་གཤིས་ལྟར་སྣང་། དངོས་མིན་གདགས་གཤིས།

排除འབུད་པ།

传染性འགོས་ཁྱབ་རང་བཞིན། འགོས་གཞི།

致病性ནད་སློང་རང་བཞིན། ན་ཚ་བཟོ་གཞི།

发病率ནད་ཕོག་ཚད།

死亡率ཤི་ཚད།

致死性ཤི་སྐྱོན་བཟོ་གཞི།

治愈率དྲག་སྐྱེད་བྱུང་ཚད།

疫情防控ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན། ནད་ཡམས་འགོག་ཟོན།

疫情ནད་ཡམས་གནས་ཚུལ།

疫区རིམས་ནད་མཆེད(ཁྱབ)ཁུལ།

发热病人ཚ་རྒྱས་ནད་པ།

重症ཚབས་ལྕིའི་ནད་གཞི།

监测体温ལུས་དྲོད(ཚ་བ)ལྟ་དཔྱད།

体温检测ལུས་དྲོད(ཚ་བ)བརྟག་དཔྱད།

早发现、早隔离སྔ་ཙམ་ནས་ཤེས་རྟོགས་དང་སྔ་ཙམ་ནས་ལོགས་བཀར་འཇོག་པ།

隔离治疗 ལོགས་བཀར་སྨན་བཅོས།

集中隔离གཅིག་སྡུད(རུབ་སྡུད)ལོགས་བཀར་འཇོག་པ།

自我隔离རང་ཉིད་ལོགས་སྡོད།

居家自我隔离ཁྱིམ་དུ་རང་ཉིད་ལོགས་སྡོད།

临床数据ནད་ཐོག་གཞི་གྲངས།

核酸检测ཉིང་སྐྱུར་བརྟག་དཔྱད།

血清诊断 དྭངས་ཁྲག་ནད་བརྟག

自觉接受医学观察རང་འགུལ་ངང་གསོ་རིག་ལྟ་ཞིབ་དང་ལེན་ཞུ་བ།

解除医学观察གསོ་རིག་ལྟ་ཞིབ་ལས་གྲོལ་བ།

诊断、治疗、追踪和筛查 ནད་ངོ་འཛིན་པ། སྨན་བཅོས་བྱེད་པ། འཚོལ་འདེད་གཏོང་བ། དབྱེ་བཤེར་བྱེད་པ།

预防措施སྔོན་འགོག་བྱ་ཐབས།

疫苗འགོག་སྨན།(རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ) ཐར་སྨན།

戴口罩ཁ་རས་རྒྱག་པ།

勤洗手/仔细洗手ལག་པ་ཡང་སེ་བཀྲུ་བ། ལག་པ་གཙང་མ་བཀྲུ་བ།

用纸巾或屈肘遮住口鼻ཕྱིས་ཤོག་གམ་ལག་ངར་གྱིས་ཁ་སྣ་འགེབས་པ།

消毒དུག་སེལ།

避免去人多的地方མི་མང་སར་མི་འགྲོ་བ།

健康筛查བདེ་ཐང་དབྱེ་བཤེར།

旅行限制ཡུལ་སྐོར་འགྲུལ་བཞུད་ཚད་བཀག་བཟོ་བ།

健康申报表བདེ་ཐང་སྙན་ཞུའི་རེའུ་མིག

海鲜市场མཚོ་ཟས་ཁྲོམ་ར།

活体农贸市场སྲོག་ཆགས་གསོན་པོའི་ཁྲོམ་ར།

湿货市场རློན་ཟོག་ཁྲོམ་ར།

动物源འགོ་ཁུངས་སྲོག་ཆགས།

哺乳动物འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས།

野味བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་རིགས།

菊头蝠ཕ་ཝང་སིབ་མགོ་ཅན།

竹鼠སྨྱུག་བྱི།

獾གྲུམ་པ།

三、政策举措གསུམ། སྲིད་ཇུས་བྱ་ཐབས།

突发公共卫生事件གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི(ཐོལ་བྱུང་)སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དོན་རྐྱེན།

启动重大突发公共卫生事件一级响应གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི(ཐོལ་བྱུང་)ཚབས་ཆེའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དོན་རྐྱེན་ཐད་ཀྱི་བརྡ་ལན་རིམ་པ་དང་པོ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ།

掌握情况,不漏一人གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་བྱས་ནས་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་ལུས་པ།

遏制疫情蔓延ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་པ།

封城གྲོང་སྡོམ(གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་སྡོམ)

延迟开学སློབ་ཚུགས་ཕྱིར་འགྱངས(སློབ་འགོ་ཚུགས་དུས་ཕྱིར་འགྱངས)

延长春节假期དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་གྱི་གུང་གསེང་རིང་དུ་གཏོང་བ།

旅行警告ཡུལ་སྐོར་འགྲུལ་བཞུད་ཉེན་བརྡ།

包机撤侨གནམ་གྲུ་གླས་ནས་ཕྱིར་སྡོད་རང་མི་ཚུར་བསུ་བ།

(公共场所)消毒、通风以及体温检测(མི་མང་འདུ་སར)དུག་སེལ་བྱེད་པ་དང་། རླུང་འགྲོ་བཟོ་བ། ལུས་དྲོད(ཚ་བ)བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ།

健康状况信息登记表བདེ་ཐང་སྐོར་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཐོ་འགོད་རེའུ་མིག

停运省际客运ཞིང་ཆེན་དབར་གྱི་འགྲུལ་མཚམས་བཅད་པ།

免费退票སྤ་སེ་སློག་ཆ་མེད་པར་ཕྱིར་སློག་བྱེད་པ།

暂停海外团队旅行ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚོགས་སྒྲིག་ཡུལ་སྐོར་གནས་སྐབས་མཚམས་འཇོག

关闭景点གནས་ལྗོངས་སྒོ་རྒྱག་པ།

取消大型集会འདུ་འཛོམས་ཆེ་གྲས་མཚམས་འཇོག

减少外出ཕྱི་འགྲོ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ།

控制人口流动ཕྱོགས་འགྲུལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ།

两周观察期གཟའ་འཁོར་གཉིས་རིང་གི་ལྟ་ཞིབ་དུས་ཡུན།

停运长途汽车ཐག་རིང་འགྲུལ་འཁོར་གཏོང་མཚམས་འཇོག་པ།

调减市内公交གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་སྤྱི་འཁོར་ཉུང་དུ་གཏོང་བ།

特殊报销政策དམིགས་བསལ་རྩིས་ཞུའི་སྲིད་ཇུས།

紧平衡དོ་མཉམ་ཐུབ་ཙམ།

医疗物资紧缺སྨན་བཅོས་མཁོ་ཆས་མི་འདང་བ།

日常基本生活物资རྒྱུན་སྤྱོད་འཚོ་བའི་མཁོ་ཆས།

跨境采购ཁོངས་བརྒལ་ཉོ་སྒྲུབ(ས་ཁོངས་བརྒལ་ནས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ)

囤积食物བཟའ་བཅའ་གསོག་སྐྱིལ།

捂货惜售ཟོག་སྐྱིལ་ཉུང་འཚོང་། ཟོག་སྐྱིལ་དཀོན་འཚོང་།

瞒报 སྦ་གསང་བྱས་ནས་སྙན་སེང་མི་ཞུ་བ།

哄抬价格རིན་གོང་ཧམ་སྤོར།

顶格处罚ཆད་པ་ནན་གཅོད། ཆད་པ་ཆེ་ཤོས་གཅོད་པ།

四、机构、职业群体和场所名称བཞི། ལས་ཁུངས་དང་། ལས་རིགས་ཚོགས་པ། གནས་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་མིང་།

世卫组织 འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས།

中央应对新型冠状病毒感染肺炎疫情工作领导小组(中央应对疫情工作领导小组) ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པའི་གློ་རིམས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་། (རིམས་ནད་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་)

国家卫生健康委员会(国家卫健委)རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།(རྒྱལ་ཁབ་འཕྲོད་བདེ་ཨུ་ལྷན)

中国疾病预防控制中心(中国疾控中心)ཀྲུང་གོའི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས། (ཀྲུང་གོའི་རིམས་འགོག་ལྟེ་གནས)

国家医疗保障局(国家医保局)རྒྱལ་ཁབ་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་ཅུད།(རྒྱལ་ཁབ་སྨན་སྲུང་ཅུད)

医疗机构སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས།

医疗从业者སྨན་བཅོས་ལས་གཉེར་པ།

一线医护人员འཐབ་ས་དང་པོའི་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ།

定点医院དམིགས་བཙུགས་སྨན་ཁང་།

发热门诊ཚ་རྒྱས་སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་།

重症监护病房ནད་ལྕིའི་ལྟ་སྐྱོང་ནད་ཁང་།

检疫所རིམས་ནད་བརྟག་བཤེར་ཁང་།

药店སྨན་ཚོང་ཁང་།

方舱(医院) སྒྲོམ་ཚང་སྨན་ཁང་(གནས་སྐབས)

应急医院སྐབས་མཁོའི་སྨན་ཁང་།

火神山医院 ཧོ་ཧྲེན་ཧྲན་སྨན་ཁང་།

雷神山医院ལེ་ཧྲེན་ཧྲན་སྨན་ཁང་།

五、病理症状ལྔ། ན་རྐྱེན་ནད་རྟགས།

病理ན་རྐྱེན། ནད་ཁམས།

病原体ནད་ཀྱི་གཞི་རྐྱེན། ནད་ཀྱི་འབྱུང་རྩ།

基本传染数(R0)གཞི་རྩའི་འགོས་གྲངས།

出现症状ནད་རྟགས་ཐོན་པ།

病毒变异ནད་དུག་ངོ་འགྱུར།

病毒突变ནད་དུག་ཐོལ་འགྱུར།

临床表现ནད་ཐོག་མངོན་ཚུལ།

上呼吸道感染དབུགས་ལམ་སྟོད་མར་འགོས་པ།

白细胞减少ཕྲ་ཕུང་དཀར་པོ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ།

低氧血症 དབྱང་ཉུང་ཁྲག་ནད(གནས་སྐབས)

纤维化ཚི་སྣ་ཅན།

肺脓肿གློ་བ་རྣག་སྐྲངས།

双肺浸润性病灶གློ་གཉིས་གྲམ་ནད(གློ་གཞོགས་གཉིས་ཀར་གྲམ་པའི་ནད)(གནས་སྐབས)

发热ཚ་བ་རྒྱས་པ།

气短དབུགས་འཚང་བ། དབུགས་ཧལ་བ།

乏力གཟུགས་པོ་ཤུགས་མེད་པ།

干咳སྐམ་གློ་རྒྱག་པ། སྐམ་གློ་ལུ་བ།

头疼མགོ་ན་བ།

胸闷སྙིང་ཁམས་མི་དྭངས་བ། བྲང་ཁ་བསྡམས་པ།

心慌 དངངས་འཚབ་ལངས་པ།

恶心想吐སྐྱུག་མེར་ལངས་པ།

鼻塞སྣ་འགག་པ།

打喷嚏ཧབ་ཆི(སྦྲིད)རྒྱག་པ།

流涕སྣ་ཆུ་འཛར་བ།

咽痛མིད་པ(གྲེ་བ)ན་བ།

腹泻གྲོད་པ་བཤལ་བ།

肌肉/关节痛ཤ་གནད་དང་རུས་ཚིགས་ན་བ།

呼吸窘迫དབུགས་བསྡམས(འགག)པ།

呼吸困难དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དཀའ་བ།

呼吸急促(气促)དབུགས་འཚང་བ། དབུགས་ཧལ་བ།

感染性休克འགོས་ནད་རྐྱེན་གྱིས་བརྒྱལ་བ། གཉན་ཁའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྒྱལ་བ།

无症状感染ནད་རྟགས་མེད་པའི་འགོས་ཁྱབ། ནད་རྟགས་མེད་པའི་གཉན་ཁ།

爆发ཤུགས་ཆེ་ཐོན་པ། མྱུར་ཁྱབ་ཕྱིན་པ།

彻底煮熟ཚོས་པོ་བཙོ་བ།

六、器具名称དྲུག སྨན་ཆས་ཀྱི་མིང་།

红外体温测量仪དམར་ཕྱིའི་ལུད་དྲོད(ཚ་བ)བརྟག་ཆས།

体温检测热像仪ལུད་དྲོད(ཚ་བ)བརྟག་དཔྱད་ཚ་བརྙན་ཡོ་ཆས།

诊断器具ནད་ངོ་འཛིན་ཆས། ནད་བརྟག་ཆས།

消毒液དུག་སེལ་སྨན་ཆུ།

消毒湿巾དུག་སེལ་ལག་འཕྱིས་རློན་པ།

含酒精洗手液ཨ་རག་ཉིང་ཁུ(ཅིའུ་ཅིང་)བསྲེས་པའི་ལག་ཆུ།

面罩གདོང་ཁེབས།

口罩ཁ་རས།

N95口罩N95ཁ་རས།

医用外科口罩སྨན་སྤྱོད་ཕྱི་ནད་ཚན་ཁག་གི་ཁ་རས།

防护服སྲུང་གོས(འགོག་སྲུང་གྱོན་ཆས)

护目镜མིག་སྲུང་མིག་ཤེལ།

一次性手套གཅིག་སྤྱོད་ལག་ཤུབས། ལག་ཤུབས་སྤྱོད་གཅིག་མ།

负压救护车ལྡོག་གནོན་མྱུར་སྐྱོབ་རླངས་འཁོར།

七、其他医学名词བདུན། གསོ་རིག་གི་མིང་ཚིག་གཞན་དག

国际卫生条例 རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྲོལ་ཡིག

流行病རིམས་ནད། ནད་ཡམས།

流行病学 རིམས་ནད་རིག་པ།

流行病学调查(流调)རིམས་ནད་རིག་པའི་བརྟག་དཔྱད(རིམས་དཔྱད)

呼吸器官དབུགས་འདྲེན་དབང་པོ།

呼吸道དབུགས་ལམ།

消化系统 འཇུ་བྱེད་མ་ལག

神经系统 དབང་རྩའི་མ་ལག

肾功能 མཁལ་ནུས།

流感 ཆམ་རིམས།

结膜炎 མིག་སྐྱིའི་གཉན་ཚད།

宿疾、慢性病 གཅོང་ནད། དལ་ནད།

高血压 ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བའི་ནད། ཁྲག་རླུང་།

心血管病 སྙིང་རྩའི་ནད་གཞི།

基因序列 རྒྱུད་གཞིའི་རིམ་སྟར།

基因结构 རྒྱུད་གཞིའི་གྲུབ་ཆ།

试剂 ཚོད་སྨན(ཚོད་ལྟའི་སྨན་རྫས)

诊断 ནད་ངོ་འཛིན་པ། ནད་བརྟག་པ། ཁ་དམར་གདགས།

检测样本 བརྟག་དཔྱད་མ་དཔེ། སད་མདའ་བཏང་བའི་མ་དཔེ།

医学观察 གསོ་རིག་ལྟ་ཞིབ།

病毒分离 ནད་དུག་དབྱེ་ཕྲལ།

抗病毒药 ནད་དུག་འགོག་སྨན།

退烧药 ཚ་བ་གཅོག་སྨན།